HomeNieuwsBestuurWerkgroepenFeitenPublicatiesContactLinksFoto'sOverigArchiefDigitaal panel

 

Nieuws

Beleid Blok is een onverteerbare verdeling van lastenBeleid Blok is een onverteerbare verdeling van lasten
Vrijdag 6 mei 2016 om 18:30 uur

‘Beleid Blok is een onverteerbare verdeling van lasten’

6 mei 2016, 18:17 - Niels van Nimwegen
 

Tijdens ons onderzoek naar de betaalbaarheid van huurwoningen lopen we tegen een hoop tegenstrijdigheden aan. Huurders van wie verwacht wordt dat ze verhuizen, maar die geen zicht hebben op een alternatieve woning. Maar ook de signalen die we ontvangen over de kersverse regel passend toewijzen: door de verhuurdersheffing zijn huren in de sociale huursector de afgelopen jaren hard gestegen, maar gelijktijdig ook de uitgaven voor de huurtoeslag. Om die te beteugelen wil de regering dat huurders die huurtoeslag ontvangen alleen geplaatst worden in goedkope huurwoningen. Maar juist in dat goedkope segment zijn door diezelfde verhuurdersheffing veel minder woningen te vinden. En wat te denken van de groep huurders zoals Edith Cammenga, die net boven de inkomensgrens voor huurtoeslag zitten en noodgedwongen moeten reageren op voor hen veel te dure woningen.

Emeritus-hoogleraar woningmarkt Hugo Priemus knikt instemmend. ‘Er is door economen wel eens gezegd: je kunt van bewoners niet verwachten dat ze niet hele systeem van volkshuisvesting snappen. Maar als je het ze wel uitlegt, dan snappen ze er nog minder van. Ik ben bang dat het laatste nu het geval is. Hoe meer je uitlegt over de huidige kenmerken van het systeem, des te onbegrijpelijker wordt het.’

Mottenballen en praatjes

Priemus is uitgesproken kritisch op het beleid van het huidige kabinet. Sinds de VVD aan het roer staat op het dossier Volkshuisvesting ligt de focus sterk op goedkoop scheefwonen: huurders die niet langer tot de doelgroep van sociale huurwoningen behoren, omdat ze teveel verdienen. Volgens verantwoordelijk minister Blok een belangrijke indicatie dat de sociale huursector te groot is en vooral anders verdeeld moet worden. Een analyse die volgens Priemus op alle fronten rammelt.

‘Het is een begrip dat in de sector eigenlijk in onbruik was geraakt, maar dat door deze regering weer uit de mottenballen is gehaald als hét argument om te betogen: we hebben meer dan genoeg sociale huurwoningen, maar er moet doorgestroomd worden en goed verdienende mensen moeten eruit. Allerlei praatjes die niet door de cijfers worden gedekt, integendeel. Als we iets zien, is dat de doorstroom een veelvoud is gedaald ten opzichte van hoe het ooit was en dat betaalbaarheid enorm onder druk staat.’

Scheefwonen

Priemus verwijst naar cijfers over mobiliteit, de mate waarin Nederlanders van woning wisselen. Waar in de koopsector sinds de crisis inmiddels weer een stijgende lijn te zien is, is de trend in de huurmarkt tegenovergesteld. Een opmerkelijk gegeven, aangezien de huurverhogingen van de afgelopen jaren juist bedoeld waren om scheefwoners richting koop of de commerciële huursector te duwen.

‘We zien nu dat de gemiddelde huurquote, dus het gedeelte van je inkomen dat je kwijt bent aan huur, is opgelopen tot 27%. Reken je de energiekosten mee, dan is het gemiddelde 36%. Dus het gemiddelde is al zeer hoog en veel hoger dan het was. Dat hele begrip scheefwonen is namelijk geen structureel probleem. Het is iets wat zich vaak gedurende een korte periode voordoet en ook weer eindig is. Neem bijvoorbeeld ZZP’ers of mensen die werken in de flexibele schil van onze economie. Hun inkomen kan per jaar verschillen. Dus het ene jaar val je wel in de doelgroep voor sociale huur en het andere jaar niet, maar daar houdt het beleid geen rekening mee. Dat lijkt alleen maar gericht op het reduceren van de sociale huursector, terwijl de doelgroep juist stijgt.’

Op dit moment bezitten corporaties ongeveer 30% van alle huurwoningen in Nederland. Volgens Priemus omvat de doelgroep voor sociale huur - inkomens tot ongeveer 35.000 euro - ongeveer 40% van de voorraad aan huurwoningen. ‘Dan kun je dus moeilijk zeggen dat de corporatiesector te groot is. Het tekort was er al, het neemt toe en met name door de komst van statushouders wordt het tekort heel snel groter.’

 

Veel van de knelpunten die Priemus signaleert zijn volgens hem terug te voeren op de verhuurdersheffing, ook wel ‘corporatietaks’ genoemd. In tegenstelling tot woningeigenaren en commerciële verhuurders, moeten eigenaren van sociale huurwoningen een fors bedrag aan belasting overmaken naar Den Haag. Die legt de investeringskracht van corporaties lam en stimuleert ondertussen het afstoten van sociale huurwoningen richting de vrije sector of koop, waardoor de sociale huursector verder krimpt. In juni evalueert de Tweede Kamer de verhuurdersheffing, maar minister Blok heeft al aangegeven om de verhuurdersheffing verder op te willen trekken van 1,7 miljard in 2017 naar 2 miljard in 2018. Een onverteerbare verdeling van lasten, vindt Priemus.

 

We vervolgen ons onderzoek naar de betaalbaarheid van huurwoningen. Heb je een tip voor ons? Mail ons dan op demonitor@kro-ncrv.nl

Bron: Niels van Nimwegen, redacteur http://demonitor.ncrv.nl/

«  Nieuws overzicht..