HomeNieuwsBestuurWerkgroepenFeitenPublicatiesContactLinksFoto'sOverigArchiefDigitaal panel

 

Nieuws

Te weinig betaalbare huurwoningen? Vijf vragen aan de WoonbondTe weinig betaalbare huurwoningen? Vijf vragen aan de Woonbond
Donderdag 14 april 2016 om 18:00 uur

Te weinig betaalbare huurwoningen? Vijf vragen aan de Woonbond

14 april 2016, 17:34 - Stephanie Sint Nicolaas

 

Tientallen huurders reageren op onze oproep over de beschikbaarheid van betaalbare huurwoningen. Het lijkt erop dat een steeds groter wordende groep huurders moeite heeft om een betaalbare huurwoning te vinden. Hoe komt dat en in hoeverre is het een gevolg van beleid van dit kabinet? We gaan langs bij de Woonbond in Amsterdam om de vragen die wij hebben voor te leggen.

Daar spreken we met beleidsmedewerker Erik Maassen, die zijn zorgen uitspreekt:‘Het woningwaarderingssysteem wordt steeds verder opgerekt, waardoor sociale huurwoningen worden geliberaliseerd. Als die woningen eenmaal in de vrije sector vallen, is er geen enkele prikkel om de huur laag te houden. Zo ontstaat een groep huurders die tussen wal en schip valt op de woningmarkt en nergens naartoe kan. Ténzij ze huurdersrechten inleveren.’

Uit het woononderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek blijkt dat er steeds minder huurwoningen beschikbaar zijn voor de middeninkomens. Zeg maar de mensen die een huur tussen de 700 en 1000 euro kunnen betalen. Hoe komt dat?

‘Wij zagen al een tijdje aankomen dat de middeninkomens het moeilijk zouden gaan krijgen op de woningmarkt. Daar zijn twee specifieke oorzaken voor aan te wijzen. De eerste is de inkomensgrens voor sociale huurwoningen. Daar hebben commerciële verhuurders in Europa een sterke lobby voor gevoerd. Zij vonden het niet eerlijk dat woningcorporaties ‘met overheidssubsidie’ woningen mochten aanbieden voor de middeninkomens. Toen is in Europa besloten dat als woningcorporaties die woningen willen blijven aanbieden, ze dan moeten omschrijven tot welke grens er woningen aangeboden mogen worden. Het is een welbewuste keuze geweest van de Nederlandse regering om die grens laag te houden, op 33.000 euro (die grens wordt ieder jaar naar boven bijgesteld). De Franse regering bijvoorbeeld heeft tegen Europa gezegd: Wij vinden dat 60 procent van onze burgers toegang moeten hebben tot sociale huurwoningen. Die grens is in Nederland veel lager gelegd.’

‘De tweede maatregel is de ‘boete op scheefwonen’, de inkomensafhankelijke huurverhoging. Als je meer verdient dan een bepaald inkomen, maar je zit nog wel in een sociale huurwoning, dan moet je meer gaan betalen voor je woning. Die twee maatregelen samen zorgen ervoor dat mensen met een middeninkomen een steeds lastigere positie krijgen op de huurmarkt.’

Commerciële verhuurders hebben gezegd: Wij willen een belangrijke speler worden op de woningmarkt voor middeninkomens. Dus zij zijn in rap tempo huizen gaan realiseren voor die groep mensen?

‘Dat zou je inderdaad denken. Maar dat is maar zeer beperkt aan de orde. Het probleem met het systeem is dat commerciële verhuurders voordeel hebben bij krapte in de markt: dus bij meer vraag dan aanbod. En er is nu geen enkele prikkel in het systeem ingebouwd om huren boven de liberalisatiegrens, dus boven 710 euro, laag te houden. Voor een woning van 711 euro kun je als verhuurder net zo goed 1200 euro vragen, als die vraag er is. Zo zie je meteen waar het gat in de huurmarkt ontstaat. Meteen ná die liberalisatiegrens. En het aantal woningen dat over die liberalisatiegrens duikt, neemt toe. Volgens recente cijfers is het aantal sociale huurwoningen afgenomen van 2,2 naar 2 miljoen.’

Hoe komt het dat er steeds minder sociale huurwoningen zijn?

‘Woningen vallen sneller over de zogenoemde liberalisatiegrens omdat er steeds meer nieuwe regels worden opgetuigd om punten in huurwoningen te stoppen. Het puntenstelsel werd ooit bedacht om wildgroei van huren tegen te gaan. Door dit kabinet wordt dat puntenstelsel steeds verder opgerekt en de beschermende werking voor huurders neemt daardoor af. Zo leveren een gunstig energielabel of een hoge WOZ-waarde extra woningpunten op en dus een hogere huurprijs. Tegelijkertijd is de liberalisatiegrens voor drie jaar bevroren op 710 euro. Dus het is niet alleen zo dat huurwoningen sneller richting die grens worden geduwd, ze kukelen er ook sneller overheen.’

‘In de binnensteden van Utrecht en Amsterdam mogen er ook nog extra punten worden gerekend voor kleine woningen die op dure bouwgrond staan. Normaal gesproken zouden deze woningen volgens de ‘normale’ woningwaardering een sociale huurwoning zijn. Ze worden nu kunstmatig over die grens getrokken en belanden zo in de vrije sector. Sociale huurwoningen komen er steeds minder, terwijl er ook beleid wordt gemaakt waardoor er juist meer vraag is naar betaalbare huurwoningen. Denk maar aan ouderen die niet meer naar een verzorgingshuis gaan, maar thuis moeten blijven wonen.’

Minister Blok komt met een oplossing voor de middeninkomens, lezen we. Het tijdelijke contract, waarbij je als starter een contract voor een of meerdere jaren in een huis kunt wonen. Daarna stroom je door op de woningmarkt. Goed idee?

‘Wij noemen die tijdelijke contracten ook wel ‘draaideurcontracten’. Want: waar moeten mensen heen als ze hun huis uitmoeten? Wij zien met deze tijdelijke contracten een groot probleem ontstaan, dat parallel loopt met de flexibilisering op de arbeidsmarkt. Wil je een huis? Dat hebben we wel voor je. Maar in ruil daarvoor lever je wél een deel van je huurdersrechten in.’

‘In de praktijk zien we twee soorten tijdelijke contracten. Tijdelijke contracten die voor een bepaalde groep zijn bedoeld, bijvoorbeeld voor grote gezinnen. Bij die contracten heb je nog wel bepaalde rechten als huurder. Zo moet de verhuurder voor jou op zoek naar vervangende woonruimte als je je huis uit moet. Maar het andere type tijdelijk contract – maximaal 2 jaar voor zelfstandige woningen en 5 jaar voor onzelfstandige woningen – daar zijn helemaal geen clausules aan verbonden. Een verhuurder kan ieder jaar beoordelen: Vind ik dit een fijne huurder, of heb ik ‘m liever uit de woning in ruil voor een ander? En dan heb je als huurder geen poot om op te staan. Gevolg: als huurder houd je dan wel je mond als je een probleem hebt.’

‘Dat geldt overigens nog sterker voor antikraakwoningen. Als je kijkt naar het hele huuraanbod wordt de ‘taartpunt’ antikraakwoningen steeds groter. 7 procent van de huurwoningen is een antikraakwoning. Inmiddels zijn er rond de 100 verhuurders actief op een markt die echt ‘wild west’ is. Begrip voor de privacy van de huurder kennen ze niet, en we krijgen bij de Woonbond meldingen over onveilige situaties in huizen. Antikraakwoningen mogen alleen ‘om niet’ verhuurd worden, en de huurder betaalt alleen voor gas, water en licht. Als verhuurders meer vragen, zijn ze in overtreding. Maar veel huurders weten dat niet en als ze het wel weten, is het moeilijk om je mond open te doen richting je verhuurder. Want je verliest je woning snel. En welke alternatieven zijn er? Er ontstaat een groep die tussen wal en schip valt op de woningmarkt.’

Wat betekent dat voor de positie van huurders?

‘De machtsbalans tussen huurder en verhuurder is van nature al scheef: de verhuurder staat per definitie sterker dan de huurder. Maar het feit dat je als huurder een vast contract had, herstelde die balans weer een beetje. En juist dat hadden we in Nederland zo goed geregeld, althans – dat vinden wij als Woonbond. Maar de vaste huurcontracten worden tijdelijke contracten en we gaan steeds naar het Angelsaksische model. Huurbescherming alleen voor de allerlaagste inkomens, die dan genoegen moeten nemen met een flat in een buitenwijk, waar alle lage inkomens bij elkaar wonen. Dat leidt tot gesegregeerde wijken en dat moet je écht niet willen, vinden wij.’

Oproep

Steeds meer huurders besteden meer dan een derde van hun inkomen aan woonlasten, blijkt uit het Woononderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek. Ben jij een huurder die in de knel zit omdat je een hoge huur betaalt in verhouding tot je inkomen? Of kun je met geen mogelijkheid een betaalbare huurwoning vinden? Neem dan contact op met de redactie van De Monitor: demonitor@kro-ncrv.nl

 

 

Bron: http://demonitor.ncrv.nl/huurdersproblemen/te-weinig-betaalbare-huurwoningen-vijf-vragen-aan-de-woonbond

«  Nieuws overzicht..